Fraunhofer IIS’de Staj

Bu yazımızda, Bilkent Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği bölümü 3. sınıf öğrencisi İlkay Yıldız’la Avrupa’nın en büyük teknoloji enstitüsü olan Fraunhofer IIS’deki ( Institute for Integrated Circuits-IIS) stajı hakkında röportaj yaptık. 


fraunhofer_logo

 

Merhaba İlkay, öncelikle röportaj talebimizi kabul ettiğin için Teknoloji101 okurları adına teşekkür ederiz.

Fraunhofer nedir?

Fraunhofer, Almanya tabanlı olmak üzere dünya çapında sağlık, güvenlik, telekomünikasyon, enerji ve çevre bazlı projelerde çalışan bir mühendislik şirketidir. Ayrıca, Avrupa’nın en büyük uygulama odaklı araştırma birimi olarak da geçmektedir. İsmini, Alman araştırmacı ve girişimci Joseph von Fraunhofer’ın soyadından almaktadır. Şirketin misyonu uygulama odaklı araştırmadır ve çalışma odağı, geleceğin anahtar teknolojileri olarak belirlenmiştir. Bu bağlamda Almanya başta olmak üzere Avrupa’nın genelinin inovasyon sürecinde önemli rol oynamakta olup 67 şube ve araştırma ünitesiyle çalışmalarını sürdürmektedir. Bünyesinde 23,000’ten fazla mühendis ve bilim insanı çalıştırmaktadır. Patent odaklı çalışmaktan çok gerçek hayat problemlerinin Ar-Ge kısmını yürüttüklerinden dolayı adları çok sık duyulmamaktadır. Ancak MP3 bilgi sıkıştırma algoritmasını bularak ve MPEG-4 video sıkıştırma standardına katkıda bulunarak dünya çapında isim edinmişlerdir.

Bilkent Üniversitesi’yle stajyer alım protokolünü elinde tutan Fraunhofer şubesi ise Fraunhofer IIS’tir. Bu şube, Almanya’nın Bavyera eyaletinin Ilmenau ve Erlangen şehirlerinde yerleşmiş olup dünyadaki en büyük Fraunhofer enstitüsüdür ve 780 civarında çalışanı vardır. Bu yerleşkede yürütülen belli başlı araştırma konuları ise görüntüleme, telekomünikasyon, sensör sistemleri; entegre devre tasarımı, medical teknoloji, ses ve multimedya işleme, enerji yönetimi ve güvenlik teknolojileridir.

Neden Fraunhofer IIS?

Bence şirketin en önemli özelliği, Friedrich-Alexander-University of Erlangen-Nürnberg ile beraber sürdürdüğü endüstri ve akademi işbirliği. Üniversitede yüksek lisans ve doktora yapan birçok öğrenci ve hatta tam zamanlı çalışan profesörler aynı zamanda bu şirkette çalışıyor. Bunun yanında, yukarıda bahsettiğim gibi, Fraunhofer IIS’in araştırma konuları çok geniş ve güncel olan birçok konuda etkin çalışmalar yapıyorlar. Türkiye’de belki çok bilinmese de şirketin uluslarası endüstri ve akademide bilinirliği de önemli bir faktör. Çalışanlar ve öğrenciler de oldukça uluslarası, ilk birkaç haftamda bile Avrupa ve Asyanın birçok ülkesinden gelen insanlarla tanışma fırsatım oldu. Bu nedenle şirketteki herkes ana dili gibi İngilizce konuşuyor ve birçoğu çok yardımsever ve sıcakkanlı insanlar. Ben Fraunhofer IIS’in Erlangen’deki şubesinde çalıştığım için ayrıca söyleyebilirim ki Erlangen, üniversite merkezli bir öğrenci şehri olduğu için sadece İngilizce bilgisiyle gelinse de rahat yaşanabilecek bir yer.

Staja nasıl başvurdun? Nasıl kabul aldın? Gözlemlerine göre Fraunhofer aday stajyerlerden neler bekliyor, aradıkları özellikler/yetenekler neler?

Staja başvuru için takip edilmesi gereken yer bölüm sekreterliğinden gelen mailler. Mart başında, o sene için Fraunhofer’ın sunduğu projeler ve kriterlerini içeren dokümanlar sekreterlik tarafından mail atılıyor. Bu projeler arasından kişi kendine uygun bulduğu projeleri seçiyor ve bu projeler için spesifik Statement of Purpose’lar yazıyor. Bu yazılarla beraber CV, Transkript ve pasaport bilgileri sekreterliğe mail atılıyor. Fraunhofer birkaç hafta içinde dönüş yapıyor ve birçok proje için öncelikle adaylarla kısa bir mülakat yapılıyor. Bu mülakat, öğrencinin projeyi ve proje danışmanının da öğrenciyi daha yakından tanıması için çok faydalı oluyor. İçeriği de genel olarak önce projenin tanıtımı ve ardından öğrencinin CV ve Statement of Purpose’ı üzerinden sorular şeklinde oluyor. Bu nedenle bu iki belgeye de eşit önem verilerek başvuru yapılmasını öneririm. Mülakattan sonra da kısa süre içinde sonuçlar belli oluyor. Benim gözlemlediğim kadarıyla projeye kabul almamı sağlayan en önemli şey, Statement of Purpose’ımda, önceki stajım ve okul çalışmalarımın başvurduğum projenin kriterlerine uygunluğunu iyi gösterebilmemdi. Fraunhofer’ın önemsediği kriterler başta not ortalaması, sonra geçmişte yapılan proje ve araştırma tecrübeleri ve İngilizce dil becerileri idi. Bunun dışında her projenin kendi alanı altında spesifik kriterleri var, öğrenci de bu kriterlere göre proje seçiyor.

Biraz stajın içeriğinden bahseder misin? Stajda neler yapıyorsun? Nerede/hangi bölümde çalıştın? Görevlerin neler ve staj kaç gün sürüyor?

Ben Audio Labs departmanında, “Stereo Acoustic Echo Cancellation and Supression” projesinde çalışıyorum. Bu konu, proje danışmanımın Master tezinde üzerinde çalıştığı ve hala geliştirdiği bir konu olup Matlab programlarıyla yürütülüyor. Başta projenin temelindeki matematik teorisini öğrenebilmek için birkaç paper ve rapor okudum. Ardından, var olan Matlab kodlarını öğrenebilmek için projenin çalışan kısmına test dosyaları yazdım ve teorik olarak öğrendiğim parametreleri görsel olarak inceleme şansı buldum. Bu sayede birkaç optimizasyon da yapabildim. Şu an da, var olan teorinin hata verdiği bir durumun optimizasyonu üzerinde çalışıyorum. Kısacası projem; Matlab, olasılık ve sinyal işleme üzerine. Toplamda 90 gün çalışacağım.

Fraunhofer ISS AudiolabAudio Labs, Fraunhofer IIS

Staj sırasında nerede ve nasıl konakladın? Ne yedin-içtin? Nereleri gezdin? Ulaşım, yaşam, eğlence vs. nasıl?

Staj için konaklama yerini Fraunhofer ayarlıyor; sadece elektrik, su ve internet için aylık bir ücret alıyorlar. Bu ücret, odanın kalitesine göre biraz yüksek ve konaklanan yer oldukça eski, ama bence stajın kalitesini göz önünde bulundurunca buna değiyor. Kalacak yerin en iyi yanı şehir merkezinde olması; yakın çevrede market, alışveriş merkezi, spor salonu, yüzme havuzu, tren istasyonu vb. her şey var.

Yemek işini genelde evde hallediyorum, çünkü hep dışarıda yemek pahalıya geliyor. Ancak, özellikle büyük marketlerde ve Türk marketlerinde, oldukça uygun fiyatlara yemek malzemesi bulunuyor. Ucuz yemek yemek isteyenler için de McDonalds vb. fast food dükkanları ya da çok sık bulunabilen dönerciler var. Ayrıca yakın çevrede yer alan Türk Müslüman Derneği de Ramazan boyunca bedava iftar yemeği verdi.

Erlangen UnivUniversity of Erlangen’in bahçesi

Erlangen ve çevresindeki benzer küçük şehirler, müze ve kilise gibi tarihi mekanlarıyla ünlü ve buraların bir kısmı kesinlikle görülmesi gereken yerler. Ayrıca en yakındaki büyük şehir olarak Nürnberg gerçekten çok güzel. Kale, kilise ve müzeleri çok orijinal ve büyük. Ayrıca çok canlı bir şehir, herkesin zevkine ve bütçesine göre gezilecek yer var. Daha uzak yerleri düşününce de Münih, Berlin, Zürih, Prag ve Viyana aklıma geliyor. Hepsine gidecek vakit bulamazsam öncelikle Münih ve Prag’a gitmek istiyorum, çünkü duyduğum kadarıyla bütçe ve şehirlerin güzelliği açısından optimum mekanlar buralarmış.

Kaldığım şehir Erlangen’den bahsedecek olursak; çok canlı bir şehir değil, eski ve küçük olmasından dolayı. Ancak özellikle arandığı zaman hafta sonları canlı müzik yapan yerler, üniversite önüne belli zamanlarda kurulan City Beach ve ara ara gelen konserler, güzel seçenekler arasında sayılabilir. Nürnberg gibi büyük bir şehir çok yakın olduğu için bu durum çok sorun yaratmıyor, çünkü Nürnberg’de neredeyse her zaman bir etkinlik bulunuyor. Hafta içleri iş sonrası yorgunlukla genelde çok etkinlik yapılmıyor, bazen buraya beraber geldiğim arkadaşlarımla oturuyorum. Ama hafta sonları, Erlangen’deki etkinlikleri takip etmek ya da yakındaki şehirleri trenle gezmek için ideal. Bu örnekle de anlaşıldığı şehirde ulaşım bence çok rahat. Özellikle aylık veya hafta sonu için önerilen kampanyalar uygun fiyatlı. Aynı zamanda şehir içince herkes bisiklet kullanıyor. Gelince bisiklet satın almak ve dönmeden satmak da şehir içi ulaşım için güzel bir seçenek.

ilkayın evStaj süresince konakladığım apartman

Fraunhofer’de çalışmak nasıl? Türkiye’de nerelerde staj yapmıştın? Buralarla Fraunhofer’i ve bundan çıkarım yaparak yurt dışında staj yapmayı karşılaştırabilir misin? Fraunhofer’in artıları ve eksileri neler?

Fraunhofer’da çalışmak, eğer proje danışmanınız da çok prensipli ise yorucu ve öğretici. Ama neredeyse herkes yardımsever olduğu için projeyle veya başka bir konuyla ilgili sorunlar çok çabuk halloluyor. Genelde dert olan tek şey kalacak yerle ilgili ödeme veya sorunlar, ama onlar da en fazla bir hafta içinde halloluyor.

 İkinci sınıfın sonunda Tübitak Uzay Araştırma Enstitüsü’nde staj yapmıştım ve staj konum Fraunhofer’dakine benzerdi. Ben Tübitak’ta, kendi isteğimin de etkisiyle oldukça verimli bir staj yaptım ve çok şey öğrendim. Ne yazık ki Türkiye’de her staj bu fırsatı vermiyor öğrencilere. Teknokent, Cyberpark gibi yerlerdeki birçok şirket gayet kaliteli işler yapıyor ama genelde stajyerlerin şirket açısından veya stajın öğrenci açısından önemi yeterince bilinmiyor. Bu nedenle stajyerlere kendi alanlarıyla ilgisiz raporlama, mail atma gibi önemsiz işler verildiğini ya da staj danışmanlarının stajyerlere destek olmadığını gözlemliyorum. Ancak, şirket bazlı bakıldığında Tübitak Uzay’ın da örnek verilebileceği gibi, yapılan stajın kalitesi staj danışmanının ilgisi ve tecrübesine bağlı, doğrudan ülkeyle bağdaştırılamaz.

City Beach - Erlangen     City Beach, Erlangen  

Stajın sana neler kattığını düşünüyorsun?

Mezuniyetten sonra yüksek lisans ile devam edip sinyal/telekomünikasyon alanında çalışmak istediğim için başta akademik anlamda çok tecrübe edindim. Aynı zamanda, uluslarası bir Ar-Ge şirketinin çalışma sahasını birebir tecrübe etme fırsatı buldum ve bu tecrübe mezuniyet sonrasında hem seçim yapmamı hem de seçtiğim yerlere kabul almamı kolaylaştıracak diye düşünüyorum. Bunun da ötesinde, mezuniyet sonrası iş ya da yüksek lisans pozisyonu bulma sürecinde bana yardımcı olabilecek danışmanlar ve öğretim üyelerinden oluşan güzel bir çevre edindim.

Fraunhofer’de veya yurt dışında başka bir yerde staj yapmak isteyenlere neler tavsiye edersin? Buraya gelmeden önce ve gelince mutlaka yapılması gerekenler nelerdir?

Yurt dışı stajlarına kabul alan tanıdıklarımın tamamını göz önüne aldığımda, proje bazlı tecrübeler ve not ortalaması, staja kabul alma sürecinde neredeyse eşit önem taşıyorlar. Bu nedenle yurt dışı stajlarına genelde üçüncü sınıf bitiminde kabul alınıyor. Başvuru yapacak kişilerin bu parametrelere eşit önem vermelerini ve olabildiğince çok pratik tecrübe kazanmalarını tavsiye ediyorum.

Staja gelmeden önce günlük hayatta el altında olması gereken şeylerin nasıl bulunacağının ve neyin kadar tutacağının biraz araştırılması faydalı oluyor. Bu konuda eski stajyerler ve internet oldukça yeterli kaynaklar. Düzenli spor yapanlar için spor salonu vb. imkanlar, müzik aleti çalanlar için müzik aleti kiralamak veya çalışmak için yerler araştırılabilir. Ayrıca, University of Erlangen’in Suche/Biete isimli bir Facebook grubu var. Ev ihtiyaçları ve bisiklet satın almak için kullanışlı oluyor. Bunun dışında, yeşil pasaportu olmayanlar için, gelmeden önce genelde vize işleri zaman alıyor. Geldikten sonra başlıca yapılması gerekenleri de kısaca sayarsak: sim kart alınması, banka hesabı açılması, oturma izni alınması ve vergi numarası alınması, internet için kayıt yapılması. Ardından yapılacak en önemli şey, hafta sonları ve izin günlerinde gezi planlamak oluyor.

Yaşadığın  ilginç veya eğlenceli anı var mı? Almanya veya kurum ilgili seni şaşırtan şeyler oldu mu?

Burada ilk başta bana en ilginç gelen şey; sabah otobüste bile hiç konuşmayan, işe gittikten sonra bilgisayar başına oturan ve akşama kadar hiç kalkmadan çalışabilen insanlar oldu. Kesinlikle herkes böyle değil ama bu kadar ciddiyetle yaşayan insanlarla daha önce pek sık karşılaşmamıştım. Ayrıca günlük hayatta en komik anlar genelde dil engelinden dolayı yaşanıyor. Arkadaşlarım bana Türkçe bir şeyler söylerken Almanca konuşan kasiyere İngilizce cevap vermeye çalıştığım anlarda, tüm dilleri karıştırarak konuştuğum oldu mesela. Bu sayede, gramatik olmasa da biraz Almanca öğrenme şansınız oluyor. Ayrıca, alışveriş yapmak ve gezmek daha bir eğlenceli oluyor.

 

Bu faydalı röportaj için İlkay Yıldız’a çok teşekkür ediyor, başarılar diliyoruz.

 

Bilkent Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği 3. sınıf öğrencisi
IEEE Bilkent Teknoloji101 Koordinatörü
Bilkent Bilgi ve Tanıtım Ofisi’nde (BTO) rehber