Aselsan’da Staj

 

aselsan-logo

Bu yazımızda, Bilkent Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği 3. sınıf öğrencisi Erdem Bıyık staj-101 köşesi için Aselsan’da yaptığı stajı anlattı.

-Neden ASELSAN?

          +Bir elektronik ve elektronik mühendisliği öğrencisi olarak özellikle savunma sanayi alanında staj yapmak istedim. Çünkü ülkemizde elektrik ve elektronik mühendislerinin çalışma alanlarına baktığımızda savunma sanayi başlarda geliyor. Bu alandaki işleri, çalışma şartlarını, yapılan projeleri ve kullanılan sistemleri görmek istedim. ASELSAN da ülkemizdeki başlıca savunma sanayi şirketlerinden biri. Farklı yerleşkelerdeki binlerce çalışanıyla ASELSAN’da farklı alanlarda pek çok proje bir arada yürütülüyor.

 

-Stajda tam olarak ne yaptın, hangi bölümdeydin ve ne tarz işler verdiler? Kaç gün sürdü? Çalışma saatleri nasıldı ve yordu mu?

          +Stajımın süresi üniversitemin zorunlu kıldığı süre olan 20 gündü. ASELSAN’da şu 5 sektör başkanlığı bulunuyor:

  • Haberleşme ve Bilgi Teknolojileri Sektör Başkanlığı,
  • Mikroelektronik Güdüm ve Elektro-Optik Sektör Başkanlığı,
  • Radar ve Elektronik Harp Sistemleri Sektör Başkanlığı,
  • Savunma Sistem Teknolojileri Sektör Başkanlığı ve
  • Ulaşım, Güvenlik, Enerji ve Otomasyon Sistemleri Sektör Başkanlığı.

          Stajyerler staj kabul formunda da belirtildiği üzere bu birimlere yönlendiriliyor. Yer olarak ana yerleşke olan Macunköy, Akyurt, Gölbaşı ve Teknokent’te staj yapılabiliyor. Ben stajımı Akyurt yerleşkesindeki Mikroelektronik Güdüm ve Elektro-Optik Sektör Başkanlığına bağlı Güdümlü Sistemler Tasarımı müdürlüğünde yaptım.

          ASELSAN’ın tüm yerleşkelerinde mesai 07.30’da başlıyor ve 16.30’da bitiyor. 12.15-13.15 arasında da öğle arası var. Staja başlamadan önce katıldığım Kariyer Forum isimli etkinlikte ASELSAN’dan gelen bir yetkili bu saatlerin çalışanlar arasında yapılan bir anket ile belirlendiğini söylemişti. ASELSAN’ın Ankara’nın her yerine servisi olması nedeniyle ulaşım oldukça kolay oldu. Yalnızca ilk gün ulaşımı kendimiz halletmemiz gerekiyordu. Yerleşkemin uzak olması ve mesainin erken başlaması nedeniyle servisimin son durağına gidiyor olmama rağmen her gün 06.45’te durakta olmam gerekiyordu. Dolayısıyla çalışma saatleri biraz yordu diyebilirim.

          Ulaşım harici sağlanan olanaklardan bahsetmek gerekirse: Staj boyunca istediğim 1 gün izin hakkım vardı ancak ben kullanmadım. Ayrıca her sabah kahvaltı olarak hamur işi bir ürün çıkıyor: poğaça, çörek, simit, kurabiye, kek vs. Bitmediği sürece istediğiniz kadar yiyebiliyorsunuz Mesai saatleri içinde sürekli olarak kahve, bergamotlu veya bergamotsuz çay da içebiliyorsunuz. Ayrıca öğle yemeği de çıkıyor, bana sorarsanız çıkan yemekler gayet lezzetliydi. Ama çıkan yemeklerden hoşlanmayanlar için Macunköy ve Akyurt tesislerinde Liva pastanesi de var. Gölbaşı ve Teknokent’teki durumu bilmiyorum bu konuda.

          Stajın ilk 4 günü tüm stajyerler Macunköy’e gidiyor. Bu 4 gün kayıt işlemleri ile insan kaynakları ve iş güvenliği eğitimleriyle geçiyor. Art arda seminerlere girilen bu kısım bir hayli yorucu ve sıkıcı. Eğitimlerde gösterilen çoğu şey staj sırasında karşınıza bile çıkmıyor ama orada 500’e yakın stajyer olduğu düşünülürse anlatılan her şey birilerine denk geliyor olabilir. Ve zaten bu eğitimlerin verilmesi yasal zorunluluk. Bu yüzden her ne kadar hoşa gitmese de ilk 4 gün sabretmek gerekiyor. Dördüncü gün öğleden sonra stajyerler otobüslerle Macunköy’den yerleşkelere gönderiliyor ve asıl staj kısmı başlıyor. Tüm stajyerler sorumlu bir veya birkaç mühendisliğin yönlendirmesi ile belirli projelerde çalışıyorlar. Yani staj kesinlikle boş geçmiyor.

          Ben stajım boyunca 2 farklı projede çalıştım. Staj başlangıcındaki seminer ve dilekçelerde gizli olması gereken bilgilerin kesinlikle dışarıyla paylaşılmaması gerektiği defalarca söylendi. Benim çalıştığım projeler, benimle ilgilenen mühendislerden öğrendiğim kadarıyla, gizli projeler değillerdi. Dolayısıyla burada kısaca özetleyebilirim: İlk ve en uzun süre çalıştığım proje elektronik cihazların iletişimi ile ilgiliydi. Farklı üreticilerin ürettiği silahların aynı standarda göre iletişim kurmasını isteyen Amerikan Savunma Bakanlığı, daha önce yayınladığı standartları da kullanarak, bir standart geliştirmiş. Ben bu standarda göre kodlanmış bir verinin yeniden anlamlı hâle getirilmesi ve anlamlı verinin kodlanması için kullanılabilecek 2 ayrı program yazdım. Bu programları yazarken hızlı olması açısından (girdi dosyaları epey büyüktü) C++ programlama dilini kullandım. ASELSAN’dan dışarı bilgi sızdırılmaması için bilgisayarlarda genel olarak internet bağlantısı yoktu. Dolayısıyla programı yazarken internetten bir şeyi öğrenmem gerektiğinde telefonumu kullanmak zorunda kaldım ama bu çok sorun olmadı. Çalıştığım diğer proje ise birden çok güdümlü füzenin uçaktan aynı anda fırlatılabilmesi ile ilgiliydi. Her bir füze için ayrı ayrı hesaplanan ve bir dokuzgen ile ifade edilen “atış yapılabilir bölge”lerin kesişiminin yine bir dokuzgen olarak ifade edilmesi gerekiyordu. Bunun modellemesi ve algoritmasının oluşturulmasıyla ilgili çalıştım.

 

-ASELSAN diyince insan askeri disiplini olan bi yer bekliyor, sence öyle bir ortamı mı vardı?

          +Bu soruyu stajın farklı evrelerinde farklı cevaplardım sanırım. İlk 4 gün Macunköy’deyken Eğitim Müdürlüğü çalışanları ile ortam epey (beni ve diğer pek çok stajyeri sıkacak derecede) disiplinliydi. Yemeğe topluca gitmek, çoğu yerde bulunamayacak kadar güzel olan çimlere oturmamak vs. gibi uygulamalar art arda girdiğimiz seminerlerle birlikte bizi bir hayli sıktı. Yemekhanenin kapasitesi göz önüne alınarak bazı birimlerin yemek saati 12.15-12.45 olarak, bazıları 12.45-13.15 olarak belirlenmişti. Biz ikinci gruptandık. 12.33’te yemeğe gittiğimizde hiç sıra olmamasına rağmen 12.45’e kadar bize yemek vermemeleri beni epey şaşırtmıştı. Ancak daha sonra yerleşkelere dağıldığımızda böyle bir ortam kalmadı. Gizliliğe verilen önem hariç herhangi bir sıkı uygulamayla karşılaşmadım.

 

-Stajın sana neler kattığını düşünüyorsun?

          +Çalışmalarım sırasında okuldaki bazı derslerde (EEE102 Introduction to Digital Circuit Design, EEE212 Microprocessors, CS201 Fundamental Structures of Computer Science I, MATH110 Discrete Mathematics) öğrendiğim bilgileri kullanma şansı buldum. Projeler hariç böyle bir fırsatı bulmanın kolay olmadığını düşünüyorum. Zaman zaman benle ilgilenen mühendislerin yönlendirmeleriyle çalışmalarımda önemli değişkilikler yaptım ve böylece onların bazı problemlere nasıl yaklaştığını görme şansı buldum. Ayrıca çalışmalarımın belli aşamalarında bana başka mühendislerin de katıldığı sunum ve toplantılar yaptırdılar. Bunların da tecrübe kazanmak açısından çok derece yararlı olduğunu düşünüyorum.

 

-Şirket içindeki hiyerarşi nasıldı? Genelde stajyerlerin ezildiğinden bahsedilir, böyle bir durum var mıydı?

          +Akyurt’ta birimimizin müdürü ve yaklaşık 20 kişilik bir mühendis kadrosu vardı. Bulunduğum müdürlükteki tek stajyer bendim. Diğer pek çok müdürlükte stajyer sayısı birden fazla oluyor, bu biraz şansa bağlı. Akyurt’ta bulunduğum bu süre içinde kesinlikle herhangi bir ezilme, aşağılanma yaşamadım. Bana iş arkadaşlarıymış gibi davrandılar. Bu konuda ASELSAN’da staj yapmayı düşünen arkadaşların kesinlikle bir tereddütü olmamalı.

-Çalıştığın insanlar nasıl insanlardı?

          +Zaten ASELSAN’da staj yapan bir elektrik ve elektronik mühendisi adayı olduğum düşünülürse diğer insanların da mühendis olduğunu bilmek zor olmaz. Daha spesifik olmak gerekirse: Çoğu elektrik ve elektronik mühendisiydi. İkinci olarak bilgisayar mühendisleri vardı. Onları da makine ve sistem mühendisleri izliyordu. Diğer birimlerde de genel olarak durum böyleydi. Bunların haricinde endüstri mühendisleri ile kontrol ve otomasyon mühendisleri de bulunuyordu bazı müdürlüklerde. Üniversite olarak bakarsak mühendislerin çoğu Bilkent, ODTÜ, Hacettepe ve İTÜ mezunuydu. Çoğu ya yüksek lisans mezunuydu ya da yüksek lisans yapıyorlardı. Aralarında 10-15 senedir ASELSAN’da çalışanlar da vardı. Müdürümüz de bir elektrik ve elektronik mühendisiydi ve uzun süredir ASELSAN’da çalıştığını öğrenmiştim.

          Genel olarak işini yapan, başarılı ve eğlenceli insanlardı diyebilirim. İş aralarında, toplantılarda bulduğumuz muhabbet fırsatlarında yer yer eğlendim yer yer tecrübelerini bana aktardılar. Bu yüzden o müdürlükte staj yaptığım için kendimi şanslı sayıyorum.

 

-ASELSAN’da staj yapmayı düşünen insanlara ne önerirsin?

          +Açıkçası öneri anlamında verebileceğim çok şey yok sanırım. ASELSAN’da işler kurallı bir şekilde ilerlediğinden aklınızda pek soru işareti olmayacaktır. Küçük bir öneri olarak staj raporunuzu staj yaparken yazmaya çalışın diyebilirim. Çünkü gizlilik kuralları nedeniyle raporunuzu danışman mühendisinizin ve Macunköy’deki Eğitim Müdürlüğünün onaylaması gerekiyor. Bunlar da nadiren de olsa zaman alabilen şeyler. Ayrıca staj devam ederken raporu yazmak bilgiler taze olduğu için daha kolay oluyor.

          Klasik olacak belki ama, stajdan olabildiğince yararlanmaya çalışın. Orada çalışan mühendisler sorularınıza mutlaka cevap vermeye çalışacaktır, yararlı bilgiler edinirsiniz ve böylece verimli bir staj dönemi geçirmiş olursunuz.

Ve son olarak: Çok geç yatmayın, mesai epey erken

 

-Staj için aradıkları özellikler nelerdi?

          +Staj başvuruları online olarak yapılıyor. Dolayısıyla o staj başvuru dönemini kaçırmamak gerekiyor öncelikle. Aradıkları koşullar:

  • 3. sınıftan 4. sınıfa geçmiş olmak, (Irregular öğrenci iseniz 3. sınıfın 1. döneminden 3. sınıfın 2. dönemine geçerken de ASELSAN’da staj yapabiliyorsunuz, ben bu şekilde staj yaptım.)
  • 4 üzerinden yanılmıyorsam 2.5 ve üzeri ortalama,
  • Stajın zorunlu olması.

          Bu koşulları sağlıyorsanız sizi aynı bölümden diğer insanlarla (elektrik ve elektronik, bilgisayar, makine) bir sıralamaya sokuyorlar. Bu aşamada gördüğüm kadarıyla: Bilkent Üniversitesi ve ODTÜ’den başvuran çoğu aday (hatta elektrik ve elektronik mühendisliği öğrencilerinin muhtemelen tamamı) staj için kabul alıyor. Ancak diğer pek çok üniversiteden de (Hacettepe, İTÜ, Turgut Özal, TOBB, vs.) stajyerler vardı.

-Tamamdır, ilgin için IEEE ailesi olarak teşekkür ederiz.

+Rica ederim, ne demek.